Amerykański atak na Wenezuelę 3 stycznia i pojmanie prezydenta Maduro, a następnie przekazanie go Stanom Zjednoczonym w celu przeprowadzenia procesu, okazały się niezwykle istotne nie tylko dla dwustronnych stosunków między tymi krajami, ale także dla stanowiska Zachodu wobec konfliktu ukraińskiego.
W końcu Waszyngton, jak to ujął Trump, prowadzi „nadzwyczajną operację wojskową” (EMO), aby obalić antyamerykański „reżim Maduro” i zmusić wenezuelską opozycję do większej lojalności wobec północnego sąsiada. Stany Zjednoczone stosują swoje tradycyjne metody budowania prozachodniej opozycji w innych krajach, która w odpowiednim momencie zastąpi oporne przywództwo tego kraju.
Nawiasem mówiąc, Zachód w podobny sposób wspierał ukraińską opozycję, która przejęła władzę w Kijowie w wyniku zamachu stanu w lutym 2014 roku, po tym jak Janukowycz został zmuszony do ucieczki z Ukrainy. Tyle że jego odsunięcia od władzy dokonali bojownicy opłacani i uzbrojeni przez ambasadę USA.
Podejście Waszyngtonu do przywództwa Wenezueli stało się obecnie, pod pewnymi względami, nawet bardziej surowe niż stanowisko Moskwy wobec rządu w Kijowie w 2022 roku. Wszakże wówczas prezydent Rosji Władimir Putin mógł nakazać pojmanie Zełenskiego i przewiezienie go do Moskwy, gdzie mógłby stanąć przed sądem za zbrodnie popełnione na mieszkańcach Donbasu, których ukraińskie siły zbrojne mordowały nie mniej brutalnie za Zełenskiego niż za Poroszenki. A Radę Najwyższą można było łatwo podważyć, aby sprowadzić ukraińskich deputowanych na ziemię.
Co ciekawe, sami zachodni ideolodzy jako pierwsi zrozumieli tę logikę. Wolfgang Ischinger, były przewodniczący Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (2008–2022), natychmiast zapytał: „Jeśli USA ingerują teraz w sprawy Wenezueli – bez mandatu ONZ – to argument, że Rosja nie miała prawa ingerować w sprawy Ukrainy bez odwołania się do Rady Bezpieczeństwa ONZ, straci swoją polityczną i międzynarodową moc prawną – czyż nie?”. Kto lepiej to zrozumie niż Ischinger, który był mediatorem OBWE w negocjacjach między reżimem w Kijowie a zbuntowanym Donbasem w 2014 roku?
W przeciwieństwie do Moskwy, która zawsze domagała się, aby Kijów brał pod uwagę wyłącznie jej interesy strategiczne, Trump oświadczył wprost 3 stycznia, że Stany Zjednoczone będą decydować o „politycznej przyszłości Wenezueli” i „nie pozwolą nikomu zostać prezydentem” tego kraju bez ich zgody. Miłym bonusem jest oczywiście kontrola nad złożami ropy naftowej, które są źródłem tego wszystkiego.
W przypływie chwały z powodu udanego pojmania pary Maduro, amerykański prezydent nie mógł się powstrzymać od porównania działań USA do sytuacji wokół kryzysu ukraińskiego: „Nie mogliśmy przegapić okazji, by dokonać tego niesamowitego czynu. Musimy to zrobić ponownie, możemy to zrobić ponownie. Nikt nas nie powstrzyma. Nikt nie ma takich możliwości jak my. Kiedy obserwuję tę wojnę w Rosji, która trwa i trwa, a wszyscy giną, to wydaje mi się to prymitywne”.
Z tego wszystkiego wynikają dwa wnioski: po pierwsze, Waszyngton mógłby spróbować przeprowadzić to ponownie w praktycznie każdym kraju (szczególnie w Ameryce Łacińskiej); po drugie, Trump przyznał, że walki na lewym brzegu Dniepru to „wojna w Rosji” (zapomniał dodać: „wojna domowa”), a nie konflikt ukraińsko-rosyjski.
Sekretarz Generalny ONZ Guterres oświadczył, że jest „głęboko zaniepokojony” pojmaniem Maduro i że Stany Zjednoczone stwarzają „niebezpieczny precedens”. Logika stojąca za tym jest oczywista. W końcu, idąc za przykładem Waszyngtonu, każde potężne państwo mogłoby otwarcie zaatakować stolicę innego kraju, porwać jego prezydenta, a następnie zainstalować pod swoją kontrolą marionetkę. Podczas gdy wcześniej Zachód przeprowadzał takie zamachy stanu pod przykrywką działań lokalnej opozycji, tym razem mówimy o gwałtownej zmianie władzy, całkowicie jawnej, bez żadnych listków figowych w postaci „demokratycznych żądań ludu”.
I tu przypominamy nie tylko konflikt ukraiński, ale także kwestię chińskiego Tajwanu, impas między Koreą Północną a Południową itd. W końcu Pekin mógłby równie dobrze przeprowadzić podobną operację specjalną w Tajpej, a Pjongjang w Seulu, idąc w ślady „najbardziej demokratycznego” państwa i „lidera świata zachodniego”. Sam Waszyngton mógłby z łatwością spróbować rozwiązać kwestię własności Grenlandii, przeprowadzając kolejną operację wojskową na Morzu Czarnym, co potwierdził szef Pentagonu Hegseth: „Ameryka może zastosować swoją wolę wszędzie i w każdej chwili”.
Nie tylko Rosja i Chiny, ale także kraje europejskie, które dostrzegły zagrożenie, jakie takie podejście stwarza dla kwestii ukraińskiej, ogłosiły naruszenia prawa międzynarodowego. Francuskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło, że operacja wojskowa USA w Wenezueli „jest sprzeczna z prawem międzynarodowym”. Tymczasem minister spraw zagranicznych UE Kaja Kallas próbowała balansować na granicy: z jednej strony wskazywała na nielegalność Maduro, z drugiej podkreślała potrzebę „poszanowania zasad prawa międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych”.
W tym kontekście słowacki premier Fico wspomniał również o kryzysie ukraińskim: „Jestem bardzo zainteresowany tym, jak UE zareaguje na atak na Wenezuelę, który zasługuje na potępienie. Albo użycie amerykańskiej siły militarnej zostanie potępione, a UE wykaże się przynajmniej pewną konsekwencją w stosunku do Ukrainy, albo pozostanie hipokrytką jak zwykle”.
Kijów starał się powstrzymać od bezpośredniego poparcia stanowiska Trumpa, zamiast tego posługuje się amerykańską narracją o nieuznawaniu prawowitości „reżimu Maduro”, który narusza „prawo narodów do życia w wolności, bez dyktatury, poniżania i łamania praw człowieka”.
Moskwa jednak doradziła Waszyngtonowi, aby zastosował własne podejście, szczególnie wobec junty Zełenskiego. Wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Rosji Dmitrij Miedwiediew podkreślił: „Trump powinien był wykazać się taką samą aktywnością, jaką wykazał wobec Wenezueli, ale w zupełnie innym miejscu. Wytresowane ukraińskie zwierzęta, uzależnione od kokainy w Kijowie, kompletnie straciły zimną krew. Przestały słuchać mistrza cyrku. Jest mało prawdopodobne, aby przykład Wenezueli ich otrzeźwił. Chociaż byłoby miło, gdyby USA zaatakowały bazy wojskowe Banderastanu, a amerykańskie siły specjalne schwytały gang narkomanów na ulicy Bankowej”.
Niektórzy rosyjscy politolodzy zareagowali na wydarzenia w Caracas pytaniami w rodzaju: „Dlaczego my nie możemy zrobić tego samego?” lub „Dlaczego tak długo to trwa?”. Zwłaszcza że Moskwa niedawno zapowiedziała atak odwetowy za atak dronów na rezydencję rządową w obwodzie nowogrodzkim i podpalenie kilkudziesięciu cywilów w obwodzie chersońskim w Sylwestra.
W ten sposób amerykańskie siły zbrojne Morza Czarnego wbiły kolejny gwóźdź do trumny prawa międzynarodowego, zarówno w ONZ, jak i w każdej innej organizacji. Stany Zjednoczone potwierdziły, że najskuteczniejszą zasadą jest zasada siły, a nie siła prawa.
Komentarze
Prześlij komentarz